Persoonlijk aansprakelijk of niet? Enkele voorbeelden

Persoonlijk aansprakelijk of niet? Enkele voorbeelden

Persoonlijk aansprakelijk of niet? Acht voorbeelden
In welk geval ben je persoonlijk aansprakelijk als stichtingsbestuurder?

Daarover kan je in algemene termen antwoord geven. Pas als je wanbestuur pleegt kan je mogelijk persoonlijk aansprakelijk zijn. Maar wanneer dat het geval is, moet je steeds in de concrete situatie beoordelen.

Persoonlijk aansprakelijk in uitzonderingsgevallen

Besturen is risico lopen. Niet ieder risico leidt automatisch tot aansprakelijkheid. Als bestuurders handelingen namens de stichting verrichten, dan is in beginsel slechts de stichting aansprakelijk.

In uitzonderlijke gevallen zijn de bestuurders persoonlijk aansprakelijk. Daarvan is sprake als de bestuurders onbehoorlijk besturen als gevolg waarvan de stichting of een derde schade lijdt. Persoonlijke aansprakelijkheid van bestuurders kan vergaande gevolgen hebben, omdat de stichting zich dan kan verhalen op het privévermogen van de bestuurders. Het maakt daarbij niet uit of de bestuurstaken al dan niet tegen een vergoeding worden verricht. De aansprakelijkheid zal meestal worden ingeroepen door de curator na een faillissement.

Concrete voorbeelden

Hier een aantal voorbeelden met betrekking tot mogelijke bestuurdersaansprakelijkheidsrisico’s. De voorbeelden gaan eerst over stichtingen en daarna over verenigingen. In de gekozen voorbeelden maakt dat juridisch geen verschil.

Bestuurdersaansprakelijkheid stichting

  1. Het bestuur van een commerciële stichting heeft een geldlening verstrekt aan een besloten vennootschap. Deze geldlening is verstrekt zonder dat er enige vorm van zekerheid (bijvoorbeeld pandrecht, hypotheekrecht, bankgarantie of eigendomsvoorbehoud) is bedongen. De besloten vennootschap is niet in staat de lening af te lossen en gaat failliet. De stichting gaat eveneens failliet en de curator spreekt de bestuurders van de stichting aan voor het faillissementstekort.
  2. De bestuurders van een stichting die zich toelegt op het creëren van woon- en zorgfaciliteiten ten behoeve van ouderen en gehandicapten, keren aan zichzelf – bovenop een marktconforme onkostenvergoeding – een exorbitante vergoeding uit. Deze vergoeding staat geenszins in verhouding tot de inkomsten van de stichting. De stichting gaat failliet en de curator spreekt de bestuurders aan tot terugbetaling van de bovenmatige vergoeding.
  3. Het stichtingsbestuur van een stichting in de zorgsector koopt alvast een nieuw verzorgingshuis, in de veronderstelling een subsidie voor huisvesting te ontvangen. Op basis van de koop-/aannemingsovereenkomst gaat de aannemer alvast aan de slag. Nadat de aannemer al is aangevangen met zijn werkzaamheden, blijkt dat de stichting niet voor de subsidieregeling in aanmerking komt. De stichting kan de aannemer niet betalen. De aannemer spreekt de bestuurders van de stichting persoonlijk aan voor de door hem geleden schade.
  4. Een stichting die zich bezighoudt met het organiseren van een jaarlijks muziekfestival kampt met tegenvallende bezoekersaantallen. De bestuurders hebben de uitgaven begroot op basis van een veel te hoog bezoekersaantal. Als gevolg daarvan ontstaat een zwaar tekort in de begroting. De stichting is achteraf niet in staat de huur te betalen aan de eigenaar van een evenementencomplex waar het festival heeft plaatsgevonden. De stichting gaat vervolgens failliet. De curator van de stichting stelt de bestuurders aansprakelijk en daarnaast stelt de eigenaar/verhuurder van het evenementencomplex de bestuursleden van de stichting persoonlijk aansprakelijk.

Bestuursaansprakelijkheid vereniging

  1. Voetbalvereniging Young Boys maakt er een potje van. Er is praktisch geen boekhouding, de administratie is niet op orde. Tot overmaat van ramp zijn er pokeravonden in de bestuurskamer. Bestuurders worden hiervoor strafrechtelijk veroordeeld. Ook is bewezen dat zij de opbrengsten van het pokeren hebben witgewassen. Het zal niet verbazen dat de curator na het faillissement de bestuurders persoonlijk aansprakelijk stelt. De zaak komt voor de rechtbank Noord Holland in 2015. De rechtbank vond geen aansprakelijkheid op grond van bestuursaansprakelijkheid. Wel is hier sprake van een onrechtmatige daad, van de bestuurders. De rechtbank gaat voor iedere bestuurder individueel na of deze aansprakelijk is. Uiteindelijk wordt het merendeel van deze bestuurders voor de meeste schade persoonlijk aansprakelijk gehouden.
  2. Een sponsor zegt toe een sponsorbijdrage van € 50.000 te leveren aan een sportvereniging. De sportvereniging komt in de financiële problemen. Het bestuur heeft namelijk direct na de toezegging van de sponsor allerlei uitgaven gedaan zonder te hebben gecontroleerd of deze sponsor wel kredietwaardig was. De sportvereniging gaat failliet en de curator spreekt het bestuur aan op grond van kennelijk onbehoorlijk bestuur.
  3. Het bestuur van een voetbalvereniging laat de gehele kantine opnieuw inrichten en schakelt daarvoor een gespecialiseerd bedrijf in. Het bedrijf eist dat de voetbalvereniging een aanzienlijke geldsom vooruit betaalt. De voetbalvereniging betaalt een flink bedrag aan, waarna het gespecialiseerde bedrijf failliet gaat. De werkzaamheden zijn nog niet voltooid. De voetbalvereniging krijgt haar vooruitbetaling niet meer terug. Zij kan slechts een concurrente vordering in het faillissement van het gespecialiseerde bedrijf indienen. De voetbalvereniging stelt de verantwoordelijke bestuurdersleden persoonlijk aansprakelijk. De bestuurders zouden zij niet voldoende hebben onderzocht of het gespecialiseerde bedrijf kredietwaardig was.
  4. Een hockeyvereniging laat voor een appel en een ei kunstgrasvelden aanleggen door een bedrijf dat niet gespecialiseerd is. De velden worden volledig afgekeurd voor competities en moeten worden vervangen. De aannemer is inmiddels failliet en de vereniging krijgt haar geld niet terug. De vereniging zal een nieuwe aannemer moeten inschakelen om alsnog de gewenste kunstgrasvelden te laten aanleggen. De leden van de vereniging spreken de bestuurders van de vereniging aan voor de schade die de vereniging lijdt.
  5. De voorzitter van een hondenvereniging verzuimt een brandverzekering af te sluiten voor het clubhuis. Het clubhuis brandt volledig af, zonder dat de schade wordt vergoed door een verzekeraar. De vereniging stelt het volledige bestuur aansprakelijk voor de geleden schade. Dit op basis van collegiale verantwoordelijkheid en de hoofdelijke aansprakelijkheid van het bestuur op grond van artikel 2:9 uit het Burgerlijk Wetboek.

Voorkom aansprakelijkheid

Er zijn veel manieren om aansprakelijkheid te voorkomen. Belangrijk is te handelen volgens de statuten. Goed te notuleren bij besluitvorming. Zorg dat als je het bestuur verlaat je altijd decharge krijgt. En sluit een verzekering tegen bestuursaansprakelijkheid af.